Anja Schram: “Prachtig het laatste stukje van een mensenleven mee te maken”

NAALDWIJK – Hospice Beukenrode kampt regelmatig met een wachtlijst, omdat de vier bedden die het hospice rijk is bezet zijn. Sinds de fusie met TerminuZ, de vrijwilligersorganisatie die palliatieve thuiszorg aanbiedt, kan aan de mensen die noodgedwongen op de wachtlijst plaats moeten nemen, thuiszorg worden aangeboden. Beukenrode palliatieve thuiszorg en hospice heet Beukenrode dan ook sinds de fusie. Anja Schram is één van de 23 vrijwilligers die zich inzetten voor de palliatieve thuiszorg. Sinds drie jaar is de vrachtwagenchauffeuse als vrijwilliger verbonden aan Beukenrode palliatieve thuiszorg en hospice, waarbij zij zich toelegt op de thuiszorg.
“Als vrachtwagenchauffeur heb je veel tijd om tijdens de ritten na te denken over van alles en nog wat. Ik vind het heerlijk om met het radiootje aan op de weg te zitten. De opdrachten verschijnen op de boordcomputer dus je weet precies wat je moet doen. Soms waren er rustige tijden en dan zat ik dagen thuis. Die tijd wilde ik graag opvullen. Ik heb mijn ouders en schoonouders verzorgd tot aan het eind van hun leven. Ik vind het prachtig om het laatste stukje van het leven van een mens mee te mogen maken. Ik vond het indrukwekkend dat ik bij mijn ouders en schoonouders tot het moment van begraven aan alles mocht meewerken. Dat heeft heel veel indruk op mij gemaakt. Dat heeft me een geweldig gevoel gegeven.”

Voor vrijwilligers bij de palliatieve thuiszorg is het aantal te verrichten handelingen beperkt. “Soms jeuken mijn handen wel eens”, bekent Anja. “In principe komt de palliatieve thuiszorg in beeld als mensen helemaal aan het eind van hun leven zijn gekomen. Drie dagdelen in de week is er dan een vrijwilliger beschikbaar voor een periode van vier uur. In die vier uur kunnen de mantelzorgers, die het vaak heel zwaar hebben, even afstand nemen om tot zichzelf te komen. Omdat we pas aan het eind van een leven in beeld komen, kan het gebeuren dat je nadat je een keer bij een cliënt bent geweest niet meer hoeft terug te komen omdat hij inmiddels al is overleden.”
Het ontbreekt de palliatieve thuiszorg aan bekendheid. “En dat is waarschijnlijk de oorzaak dat er niet zo vaak een beroep op ons wordt gedaan. Jammer, want daar waar we bij mensen over de vloer komen wordt onze inzet heel erg gewaardeerd. Er wordt, om het zo maar te zeggen, keer op keer naar ons uitgekeken. Als we ingezet worden bij een cliënt dan krijgen we van de coördinatoren te horen waar we naar toe moeten en wat er van ons wordt verwacht. Vaak staan de mensen al voor het slotakkoord van hun leven. Ons wordt dan gevraagd om de cliënt in de gaten te houden zodat de mantelzorger bijvoorbeeld even een poosje kan gaan slapen, of een stukje kan lezen. Voor alle duidelijkheid; we doen dus geen huishoudelijk werk. We ondersteunen de mantelzorgers en maken, als dat nog kan, een praatje met de cliënten. De mantelzorgers waarderen onze inzet. Die vinden het super dat wij dit werk doen. Mantelzorgers luchten ook vaak hun hart bij ons. Die vinden het fijn om tegen een relatieve vreemde te vertellen wat hun dwars zit en met welke angsten ze te kampen hebben. ”

Soms is contact met de cliënten nog heel goed mogelijk. “Vaak leidt dat tot een gezellig praatje. De cliënt geeft dan aan dat hij of zij blij is dat ik er ben en heel vaak wordt dan ook aan me gevraagd waarom ik het werk doe.”
Onlosmakelijk met het werk van de palliatieve thuiszorgvrijwilligers is de onvermijdelijke confrontatie met de dood. “Daar moet je tegen kunnen. Vaak scheelt het ook wel dat de cliënten mensen op een heel hoge leeftijd zijn, maar het overkomt me wel regelmatig dat ik een traantje moet wegpinken als iemand waarbij ik een aantal malen aan het bed heb gezeten, overleden is. Je moet er voor waken dat je te veel mee naar huis neemt, want dan houd je het werk niet vol.”

De palliatieve thuiszorgtak van Beukenrode kan veel nieuwe vrijwilligers gebruiken. “We organiseren vandaag ook een open dag in de hoop dat er nieuwe mensen komen. Er stappen soms ook vrijwilligers over van de thuiszorg naar het hospice omdat je daar een vast rooster hebt terwijl je bij ons nooit weet wanneer je inzet gewenst is, maar dat maakt ons werk er niet minder mooi om.”

Artikel door Alphons de Wit